Start Normen Machineveiligheid - Bedieningsmiddelen
Deze pagina afdrukken Deze pagina doorsturen

Machines / gereedschappen

Machineveiligheid - Bedieningsmiddelen

Goedgekeurde norm
Wordt gehanteerd door
de Arbeidsinspectie.
Inleiding

Naast de algemene eisen voor machineveiligheid, zijn er eisen opgesteld omdat de veiligheid van machines mede afhangt van (het ontwerp van) schakelaars en bedieningsmiddelen. Bijvoorbeeld: Waar zitten de noodstoppen? Kan de machine per ongeluk worden aangezet?

Norm

Schakelaars en bedieningsmiddelen ondersteunen het veilig gebruikmaken van de machine. Ze zijn dus goed bereikbaar en de functie ervan is direct duidelijk. Dat geldt natuurlijk ook voor de noodstop.

Minimumeisen
  • Schakelaars en bedieningsmiddelen zijn op de werkplek goed en veilig bereikbaar. Dat betekent dat zij vanaf de werkpositie goed zichtbaar en bereikbaar zijn en dat men niet langs een gevaarlijke weg hoeft te gaan om het bedieningsmiddel te bereiken
  • Bij schakelaars en bedieningsmiddelen zijn de functies en aanduidingen goed aangegeven, bijv. de aan- of uitstand van schakelaars moet direct duidelijk zijn
  • De uitvoering moet zodanig zijn dat niet 'per ongeluk' kan worden in- of uitgeschakeld (let hierbij ook op voetschakelaars)
  • Er zijn duidelijke gebruiksinstructies in de Nederlandse taal op of nabij machines, gereedschappen en transportmiddelen
  • Machines met draaiende delen die gevaar kunnen opleveren, zijn voorzien van een duidelijk herkenbare, goed zichtbare en snel bereikbare noodstop.
  • De noodstop moet geblokkeerd blijven en bij ontgrendeling mag de machine slechts door opnieuw inschakelen weer in beweging komen.
  • In het praktijklokaal zijn op een aantal plaatsen noodstopschakelaars aangebracht, zodat alle apparatuur met één beweging uit te schakelen is
  • Waarschuwings- en alarmsignalen zijn in alle omstandigheden te horen en/of zien
  • Bedienings-, instel-, onderhoudspunten zijn voldoende verlicht bijv. met een aanvullende lichtbron. Let op voor hinderlijke schaduw en verblinding. Voorkom een stroboscopisch effect (machine lijkt stil te staan)
  • Schoonmaak-, instel- en onderhoudswerkzaamheden worden uitgevoerd terwijl de machine of installatie is uitgeschakeld. Tijdens deze werkzaamheden kan iemand anders de machine niet inschakelen
  • Als voor het schoonmaken agressieve of brandbare stoffen nodig zijn, worden voorzorgsmaatregelen getroffen (inclusief gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen)
Bron

Arbobesluit hoofdstuk 7

In de RI&E

zie Arboscan-VO, vraag 11.4

Wensen
  • Zorg voor een goed bereikbare en goed zichtbare plaats. Bijvoorbeeld twee noodstops op 1 meter hoogte aan tegenover liggende wanden
  • Een geluidssignaal is duidelijk hoorbaar als de geluidssterkte boven het geluidsniveau van de omgeving uitkomt (15 dB(A) hoger). Bij een lichtsignaal moet het signaal duidelijk te onderscheiden zijn van de andere lichtbronnen of -signalen
Tips

  • Gebruik stabiele werkbokken bij demonstratie- en proefopstellingen voor motoren
  • Voorbeelden van machinebeveiligingen zijn:
    • Twee handen bediening bij guillotine-schaar
    • Koppelscherm bij persen en mengers
    • Lichtgevoelige cel voor afscherming gevaarlijke zone
    • Beschermkap en spouwmes bij de cirkelzaag
    • Vonkenscherm bij de slijpmachine
    • Spatscherm bij braden
  • Laat de periodieke controle van machines uitvoeren door de vakdocenten
  • De vakdocenten kunnen deze controles tevens inpassen in het lesprogramma
Bijbehorende schoolvoorbeeld(en)
 
Bijbehorende vragen
 
Laatst gewijzigd
28-08-2008

 

Reactie op de norm: Machineveiligheid - Bedieningsmiddelen





Uw opmerkingen / suggesties:

Verzenden    Annuleren

Uw opmerkingen en/of suggesties zijn naar de redactie verstuurd.

Ok

Voorbeeld voor kolomboormachine
Arbo-VO heeft een voorbeeld uitgewerkt van een veiligheidsinformatiekaart voor de kolomboormachine. Deze veiligheidskaart geeft aan wat de risico’s zijn voor het gebruik van de kolomboormachine en welke veiligheidsmaatregelen u moet nemen om deze risico’s te beperken. Dit zijn naast de algemene inspectiepunten ook instructies over het veilig gebruik van de machine. Download hier de veiligheidsinformatiekaart kolomboormachine van Arbo-VO 

Meer arbo-info

Meer info over machineveiligheid vindt u ook op de site van Arbo-VO