Lokalen
Praktijklokaal - Stofexplosiegevaar
- Inleiding
In een praktijklokaal voor houtbewerking ontstaat door schuren zeer fijn stof: houtstof. Houtstof komt voor in en rondom de houtbewerkingmachines, in de (mobiele) afzuiginstallaties inclusief de filterinstallatie en de opvang van het houtstof (mothok). Bij het verwijderen van houtstof kunnen risico's op stofexplosie ontstaan.
- Norm
Als er meer dan 100 gram fijn en zeer fijn houtstof wordt geproduceerd of aanwezig is, zijn preventieve maatregelen nodig die voldoen aan de ATEX137.
- Minimumeisen
- De aanwezige hoeveelheden houtstof en de risico's van de installaties zijn gemeten en beoordeeld, bijv. in een Explosieveiligheidsdocument Houtbewerking.
- Houtstof in het lokaal wordt elke dag verwijderd. NB: het stof mag niet weggeveegd of weggeblazen worden! Stof wordt nat verwijderd of weggezogen met een speciale stofzuiger (voldoet aan normen voor elektrische uitvoering, stofbescherming- en temperatuurklasse, respectievelijk categorie 1D of 2D en IP6x en T3. Deze typeaanduidingen zijn op de apparaten en in de documentatie van de apparaten aangebracht).
- De stofzuiger met houtstof wordt na het gebruik geleegd, zodat er geen broei kan ontstaan.
Indien in of in de directe omgeving van houtbewerkingsmachines en/of (mobiele) houtstofafzuiginstallaties normaal een hoeveelheid fijn en zeer fijn houtstof van meer dan 100 gram aanwezig is, vallen deze delen in de Atex 137, 21 zone. Voorbeelden zijn: leidingen tussen de machines en de filters, onderdelen in de houtbewerkingsmachine.
Voor deze delen en de directe omgeving gelden dan de volgende eisen:
- Leidingen en machines dienen geaard te zijn
- Flexibele leidingen mogen niet langer zijn dan 50 m
- Er mag alleen elektrische apparatuur gebruikt worden die vonkvrij is: de apparatuur voldoet aan categorie 2D of 1D en beschermingsklasse tegen stof: IP6x en is ingedeeld in temperatuurklasse T3. Ook de gebruikte stofzuiger moet aan deze eisen voldoen.
Indien in of in de directe omgeving van houtbewerkingsmachines en/of (mobiele) houtstofafzuiginstallaties alleen incidenteel een hoeveelheid fijn en zeer fijn houtstof van meer dan 100 gram aanwezig kan zijn, vallen deze delen in de Atex 137, 22 zone. Voorbeelden zijn: het schone lucht gedeelte van de installatie, de retourluchtleiding, de directe omgeving van een houtbewerkingsmachine.
Voor deze onderdelen en de directe omgeving gelden dan de volgende eisen:
- Leidingen en machines dienen geaard te zijn
- Flexibele leidingen mogen niet langer zijn dan 50 m
- Er mag alleen elektrische apparatuur gebruikt worden die vonkvrij is: de apparatuur voldoet aan categorie 3D, 2D of 1D en beschermingsklasse tegen stof: IP5x en is ingedeeld in temperatuurklasse T3. Ook de gebruikte stofzuiger moet aan deze eisen voldoen.
Mothok
Het houtstof dat door de afzuiginstallaties en stofzuiger wordt verzameld wordt opgeslagen in een mothok. Het mothok voldoet aan de volgende eisen:
- Het mothok staat vrij buiten het gebouw
- Er wordt niet gerookt of open vuur gebruikt in en in de nabijheid van het mothok
- Het houtstof wordt niet opgewarreld door lucht of vegen
- Het mothok is droog
Installatie is gemarkeerd met "roken en open vuur verboden" en "explosie-gevaar".
Onderhoud
- Voer onderhoud- en reinigingswerkzaamheden aan de afzuiginstallatie uit volgens specifieke veiligheidseisen (explosieveilig gereedschap, werkzaamheden waarbij "open vuur" nodig is alleen met specifieke veiligheidsvoorzieningen, voldoende deskundigheid medewerkers e.d.).
- Stel (onder-) aannemers op de hoogte van de veiligheidseisen.
- Bron
Arbobesluit artikel 3.5.a, 3.5.b, 3.5.c, 3.5.d, 3.5.e en 3.5.f.
AI-blad nr. 34 Veilig werken in een explosieve atmosfeer ATEX 137 Richtlijn (Richtlijn 1999/92/EG).
Leidraad voor het invullen van het Explosieveiligheidsdocument.
- Tips
- Gebruik bij voorkeur houtsoorten waarbij minder stof wordt geproduceerd, bijv. massief hout of multiplex in plaats van MDF
- Gebruik houtbewerkingsmachines die weinig stof produceren (bijvoorbeeld een decoupeerzaag produceert minder stof dan een cirkelzaag)
- Maak gebruik van scherpe gereedschappen (gereedschappen die niet meer scherp zijn, snijden minder goed en veroorzaken meer stof)
-
Bijbehorende schoolvoorbeeld(en)
-
Geen schoolvoorbeeld beschikbaar
-
Laatst gewijzigd
-
28-08-2008
Uw opmerkingen en/of suggesties zijn naar de redactie verstuurd.
Ok