Schoolveiligheidsbeleid

Goedgekeurde norm
Wordt gehanteerd door
de Arbeidsinspectie.

Norm

Agressie, geweld, pesten, discriminatie, homo-intimidatie en seksuele intimidatie tussen werknemers, leerlingen en ouders, maar ook tussen leerlingen onderling, leidt mogelijk tot fysieke schade en emotionele beschadiging. De fysieke schade en emotionele belasting kunnen leiden tot verzuim en uitval. Beleid op het voorkomen en beheersen van agressie, geweld, pesten, discriminatie en seksuele intimidatie is dus nodig. Hetzij als onderdeel van het arbobeleid, hetzij als onderdeel van het schoolveiligheidsplan.

Minimumeisen

De werkgever stelt in overleg en met instemming van de MR het beleid vast dat gericht is op het voorkomen van agressie, geweld, pesten, discriminatie, seksuele intimidatie en homo-intimidatie binnen de instelling, bedoeld voor alle leden van de schoolgemeenschap. De werkgever ziet toe op en evalueert jaarlijks met de MR de uitvoering van het beleid.

Het schoolveiligheidsbeleid omvat minimaal de volgende onderdelen:

Visie op de aanpak agressie, geweld, pesten, discriminatie, seksuele intimidatie en homo-intimidatie.
Concrete doelstellingen van het beleid met streefwaarden. Bijvoorbeeld: landelijk is het streven om in 2011 het aantal incidenten t.o.v. van 2007 met 10% te verminderen.
Gedragsregels (huisregels/schoolnorm voor acceptabel gedrag) die op de school gelden voor werknemers, leerlingen, ouders en derden.
Handhavings-, sanctie- en aangiftebeleid.
Het handhavings-, sanctie- en aangiftebeleid beschrijft bij wie welke taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn belegd en hoe de school de gedragsregels handhaaft of naleving ervan regelt, bij bijvoorbeeld een toegangsverbod (zie ook de norm Agressie en onveiligheid: Toezicht).
Gedragingen waarvoor de school een sanctie oplegt zijn duidelijk omschreven evenals de verschillende sancties. Ook omschreven is wie bevoegd zijn om te sanctioneren en wie het sanctieregister mogen inzien.
In principe wordt altijd aangifte gedaan bij fysiek geweld en ernstige bedreigingen. 'In principe' omdat weloverwogen aangifte gedaan moet worden waarbij de overweging achteraf toetsbaar is. Zo kan op grond van pedagogische overwegingen besloten worden geen aangifte te doen maar wel melding te doen van een ernstig incident. Tevens is de wijze waarop en wie aangifte of melding doet beschreven. Ook is beschreven hoe het handhaving-, sanctie- en aangiftebeleid aan werknemers, leerlingen en ouders bekend gemaakt wordt.
Verdeling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden in geval van een incident (denk hierbij ook aan samenwerking met externe keten- en convenantpartners als politie, jeugdzorg, maatschappelijk werk al dan niet in ZAT-verband).
De preventieve maatregelen die de school neemt om ongewenste omgangsvormen te voorkomen en schoolveiligheid te bevorderen (beschrijf ook hier wie welke taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden in dezen heeft). Denk aan het creëren van veilige werkomgeving en gebouwen, het vergroten van de samenwerking van teams en leidinggevende gericht op veilig werken.
Registratie van incidenten (zie norm Agressie en onveiligheid: Incidentenregistratie).
Wijze waarop en waar klachten ingediend kunnen worden (zie norm Agressie en onveiligheid: Klachtenregeling).
Voorlichting, instructies en/of trainingen (zie norm Agressie en onveiligheid: Instructie of training).
Opvang en nazorg bij een incident (zie norm Agressie en onveiligheid: Nazorg).
Informatievoorziening na een incident schoolintern en extern.
Het verhalen van schade op de dader.

Bron

Arbowet artikel 1 lid 3, Arbowet artikel 3 lid 2, Arbobesluit artikel 2.15
Wet op het voortgezet onderwijs artikel 24b
Wet op het voortgezet onderwijs artikel 3
WMS artikel 10 en artikel 12
Landelijke norm voor een veilige publieke taak

In de RI&E

Zie Arboscan-VO, vraag 18.1

Wensen

Werknemers trekken één lijn met betrekking tot het naleven van de gedragsregels (schoolnorm van acceptabel gedrag).
De gedragsregels worden actief uitgedragen / duidelijke voorlichtingscampagne voor de doelgroepen over de genomen maatregelen en het gevoerde beleid.
Bevorderd wordt dat werknemers elk voorval van agressie en geweld melden.
Binnen 48 uur wordt actie ondernomen richting de dader.
Bevorderd wordt dat werknemers aangifte doen en/of strafbare feiten (zoals fysiek geweld en bedreiging) worden door het bevoegd gezag zelf bij de politie aangegeven.
In principe wordt altijd alle schade op de dader(s) verhaald. Veilige Publieke Taak heeft een helpdesk, hier kunnen scholen bijvoorbeeld terecht bij vragen over het verhalen van schade.

Tips

Neem informatie over het schoolveiligheidsbeleid en de gedragsregels op in de schoolgids.
Reik de gedragsregels (huisregels) op de eerste schooldag uit aan leerlingen en hun ouders.
Hang deze gedragsregels zichtbaar in de school. Plaats gedragsregels (huisregels) op een gemakkelijk te vinden plaats op de eigen internetsite.
Neem agressie, geweld, pesten, discriminatie en seksuele intimidatie als onderwerp periodiek op in het onderwijsprogramma, bijv. in het vak maatschappijleer.
Laat preventiemedewerkers taken vervullen ten aanzien van voorkomen, beperken en afhandelen van agressie.
Sluit convenanten met gemeente, politie, Openbaar Ministerie over samenwerking bij de aanpak van veiligheid in en om de school.
Vorm een Zorgadviesteam met hulpverleningsinstellingen.
Maak gebruik van Halt-trajecten voor een overtredende leerling.
Sluit een contract met de regionale reboundvoorziening voor de begeleiding van een overtredende leerling.
Zorg voor een procedure inzake schorsing en verwijdering van leerlingen.
Stel een protocol op inzake 'agressieve ouders'.
Zorg voor 'oudercontracten' waarin verwachtingen van school en ouders vastgelegd worden.

Bijbehorende schoolvoorbeeld(en)