Schoolvoorbeeld:
School rookvrij krijgen kost tijd en overleg

Om in alle geledingen van de school draagvlak te creëren rond gezondheidsbevorderende maatregelen, is veel overleg vereist. Diverse vormen van voorlichting, afgestemd op de verschillende doelgroepen binnen de school helpen hierbij.

Inhoud van deze pagina

Het PiusX-College kent een algeheel rookverbod. Dit is de uitkomst van een discussie die jarenlang op de school heeft plaatsgevonden over de vraag op welke manier de school een gezonde levensstijl kan bevorderen. De doelstelling van het college is om gezond gedrag bij de leerlingen te bevorderen en zoveel mogelijk te voorkomen dat leerlingen op jonge leeftijd in de verleiding komen om genotmiddelen te gaan gebruiken. De school heeft hiertoe een zeskoppige commissie 'De gezonde school' samengesteld met docenten, leerlingen en ouders. Ook verslavingszorginstelling Novadic Kentron was hierbij betrokken. Het PiusX-College heeft voor ingang van het verbod een aantal informatiebijeenkomsten gehouden. Ook zijn er enquêtes gehouden onder het personeel, waarvoor vragenlijsten zijn opgesteld.
Enkele andere maatregelen zijn:

  • Enkel leerlingen niet in de verleiding brengen om niet te gaan roken is niet voldoende. Om effect te bereiken zullen opvoedkundige taken in het beleid naar voren moeten komen. In de lessen biologie en verzorging is structureel aandacht besteed aan het effect van roken op de gezondheid.
  • Cursussen 'stoppen met roken' voor werknemers en leerlingen voorafgaand aan de invoering van het rookverbod op 1 januari 2009.
  • Voorlichtingscampagne met prijsvraag voor leerlingen.

Vorig jaar is besloten dat de school geheel rookvrij dient te zijn. Dit houdt in dat er ook geen aparte rookruimtes zijn op school of op de buitenplaats. Het gehele discussietraject heeft in totaal vier jaar geduurd en is aan het begin van dit schooljaar 2008-2009 aangekondigd. Het rookverbod is van kracht sinds 1 januari 2009.

Effect op arbo

Bij de invoering van het rookverbod is door de initiatiefnemers geconstateerd dat er door personeel en leerlingen veel minder gerookt wordt. Leerlingen roken op lesdagen in het geheel niet; dat geldt voor binnen en buiten de school. Voor docenten geldt dat er bij dit soort gevoelige onderwerpen altijd personeelsleden zijn die creatieve oplossingen voor zichzelf bedenken.

Winst

Drie maanden na de invoering heeft de commissie geëvalueerd hoe goed het verbod is nageleefd. De school telt 2400 leerlingen, waarvan er bij invoering zo'n 100 moeite hadden met het rookverbod. Als er een leerling betrapt wordt, gaat de leiding met de leerling in gesprek. Bij rokers die het verbod herhaaldelijk overtreden, gelden er strengere sancties. Hierdoor was de school op den duur geheel rookvrij voor personeel en leerlingen. Een driejaarlijks periodiek gehouden gezondheidsonderzoek heeft uitgewezen dat het percentage medewerkers en leerlingen dat gestopt is met roken toeneemt.

Pluspunten

+ De school is geheel rookvrij, dus een gezonde leefomgeving.
+ Er gaat een ontmoedigende werking van het verbod uit voor leerlingen of medewerkers om te beginnen met roken.

- Om het rookverbod geheel in te voeren dient de school een cultuur te doorbreken. Dit gaat met vallen en opstaan en heeft tijd nodig. Het PiusX-College is bovendien de enige school in Nederland die een algeheel rookverbod kent. Er is voortdurend aandacht voor nodig om er consequent aan vast te houden.
- Om strak de hand te houden aan het rookverbod dienen alle surveillerende docenten leerlingen aan te spreken op hun (rook)gedrag. Dit is een weerbarstig traject.
- Rokers moeten niet het gevoel krijgen dat ze opgejaagd of gestigmatiseerd worden. Met name oudere leerlingen moeten zich ervan bewust worden dat ze een voorbeeldfunctie hebben voor jongere leerlingen.
- Leerlingen vinden het verbod al snel betuttelend, het vraagt steeds opnieuw aandacht en roept discussie op.

Tijd

Vanaf 2005 is de school begonnen met het tegengaan van roken door middel van lespakketten als onderdeel van de les biologie en verzorging. De aanloop om het rookverbod bespreekbaar te maken nam zo'n twee jaar in beslag. Het opstellen en evalueren van enquêtes en het nemen van maatregelen nam bij elkaar ook ongeveer twee schooljaren in beslag.
De commissie 'De gezonde school' kwam op jaarbasis 5 keer bij elkaar voor een vergadering van 1,5 uur per keer. Daarnaast vonden er gesprekken plaats tussen het personeel en waren er twee plenaire vergaderingen met een bedrijfsarts. Ook zijn er enquêtes gehouden onder het personeel, waarvoor vragenlijsten zijn opgesteld. Het evalueren hiervan kostte 30 uur. Gesprekken van de medezeggenschapsraad (MR) en de schoolleiding kostten 2 keer per jaar 1,5 uur per vergadering.

Kosten

De kosten die de school kwijt was aan docenten die tijd besteedden aan de invoering van het rookverbod bedroegen zo'n € 40 per docentuur. Het PiusX-College kreeg voor de invoering van het verbod een vergoeding van de gemeente van € 650. De gemeente stelt de school in de gelegenheid om Novadic Kentron (instelling voor verslavingszorg) een dagdeel werkzaamheden te laten verrichten binnen de school. Te denken valt aan een spreekuur, voorlichting en lessenpakketten. De afkondiging van het verbod kostte zo'n € 1.500. Aan de prijsvraag die voorafgaand aan de invoering werd gehouden, was een prijs van € 250 verbonden. Verder waren er aan het project toezichthouders verbonden. Dit toezicht werd gehouden door onderwijsondersteunend personeel voor 0,3 fte per medewerker. Dit komt in totaal neer op zo'n € 15.000.

Tips

Neem veel tijd voor de doelstelling om de school rookvrij te krijgen. Om de doelstelling te halen is grote betrokkenheid van docenten en leerlingen noodzakelijk. Het bevorderen van gezond gedrag vergt maatregelen die in overleg moeten worden genomen en dus veel vergadertijd kosten. Om ervoor te zorgen dat er draagvlak onder alle geledingen van de school ontstaat voor gezondheidsbevorderende maatregelen, is veel overleg vereist. Hier is geduld voor nodig. Begin met het stoppen met roken in de lessen bespreekbaar te maken en probeer eerst met behulp van enquêtes draagvlak te creëren.

Er zijn nog geen reacties gegeven op dit schoolvoorbeeld.

Reageer op dit schoolvoorbeeld